تاریخ : دوشنبه 15 آبان 1391     |     کد : 286

110 پرسش درباره نماز

.

هدف از نماز خواندن چیست و چرا باید در زمان های خاصی آن را به جا آورد ؟

 

در نماز راز و رمز و اهداف چندی نهفته است و بدون آن که نماز در قالب و زمان خاص انجام شود آن اهداف تأمین نمی شود .

الف- یاد و ذکر خدا؛ زیرا انسان موجود فراموش کاری است . بنابر این هر چند ساعت یک بار ، با خواندن نماز ، خدای سبحان را یاد کرده و متذکر وجود لایتناهای او می شود .

ب- وقتی انسان متذکر خدا بود و خدا را مراقب خویش دید ، قهراً از انجام گناه و منکرات شرم و حیا می کند . بنابر این یکی از اهداف نماز ، جلوگیری از فحشا و منکرات است : (( ان الصلاة تنهی عن الفحشاء و المنکر)).

ج- عبودیت وخشوع و خضوع در پیشگام مقام ربوبیت ؛ به طور مؤدب ایستادن ، رکوع کردن ، جبین برخاک ساییدن ، سجده و نشستن دو زانو و ... همه نشانه های خضوع است . و این حقی است از سوی خدای سبحان که هر انسان مؤظف به ادای آن است . توّجه داشته باشید که همین خشوع و خضوع ، به تدریج در روح و جان ما اثر گذاشته و انسان را در برابر سایر افراد متواضع می کند . امام علی (ع) در نهج البلاغه می فرماید: ))خدای سبحان نماز را مقرر داشت تا پیشانی از روی تواضع به خاک مالیده شود)) و حضرت فاطمه(س) نیز می فرماید ): (جعل الله الصلاة تنزیها لکم من الکبر؛ خداوند نماز را مقرّر داشت تا دامن انسان را از کبر و منیت پاک گرداند)).

د- تشکیل جماعت ها ؛ ویل دورانت می نویسد ((برهیچ انسان منصفی پوشیده نیست که شرکت مسلمانان در نماز های جماعت روزانه ، چه اثر خوبی در وحدت و تشکّل آنها دارد . با کمی دقت می توان دریافت که در سایه همین جماعت ها و جمعه ها است که انسجام و اتحادی در اقشار مختلف ایجاد می شود و در سایه آن برکات و ارزشهایی وجود دارد و از کارهای عمرانی یک منطقه گرفته تا راه حل سایر مشکلات افراد و جامعه)).

ه _ شادابی روح انسان ؛ نماز در ساخت روح انسان ، همان نقشی را ایفا می کند که نرمش و ورزش در ساخت جسم انسان ایفا می نماید . اگر کسی ورزش را برای مدت طولانی ترک کند ، کم کم بدنش دچار یک نوع سستی و کسالت می شود و چه بسا سلامت خود را از دست بدهد . بنابر این انسان باید روزانه یا لااقل جسم را سالم و شاداب سازد . روح انسان نیز چنین نیازی دارد ، باید هر روز این نیایش و سرود مذهبی و اسلامی تکرار گردد تا به تدریج سلامت و شادابی روح انسان در سایه یاد حق احراز گردد . خلاصه آن که اهداف نماز که دارای ابعاد مختلف اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی است بدون این که نماز در زمان معین و با نظم خاص انجام شود ، تامین نمی گردد .

--  --  --  --  --  --  --  --  -- 

چرا در اسلام این همه به نماز سفارش شده است ؟

 

اهمیت نماز در بین دستورهای درخشان اسلام ، بدین جهت است که :

1- نماز روح انسان ها را به مبدأ هستی بخش مرتبط و متصل می کند و با این ارتباط ، روح و جان آدمی را زنده ، با نشاط و آرام می سازد و او را برای انجام سایر تکالیف و وظایف فردی و اجتماعی آماده می کند . از این رو می توان گفت : نماز موتور محرکه سایر اعمال و دستورات اسلامی هم هست ؛ زیرا کسی که به نماز اهمیت بدهد ، به سایر تکالیف هم اهمیت خواهد داد و آنها را با نیت صحیح و خالص به جا آورد .

2- خواندن نماز علاوه بر آن که انجام یک دستور و یک واجب الهی است ، خود مانع از انجام زشتی ها ، خلاف ها و گناهان دیگر است و یک نمازگزار واقعی از فحشا و منکرات به دور است و این خاصیت بازدارندگی نماز است .

3- نماز ، از بعد سیاسی ، مسلمین سراسر جهان را هر روز به سمت قبله و مردم هر شهر و روستا را در جماعات مساجد ، متحد و منسجم می کند و به جمعیت مسلمانان شکوه و عظمت و اقتدار می بخشد . و این خاصیت نماز ، بدین صورت فراگیر و روزانه در هیچ عبادتی دیگر یافت نمی شود . البته در مراسم حج ، مسمانان گرد خانه طواف می کنند و متحد و منسجم می شوند ؛ اما حج سالی یک بار و برای افرادی است که استطاعت این سفر را دارند ؛ ولی نماز هر روز و برای همه افراد است .

--  --  --  --  --  -- 

چرا بعضی ازنماز ها را بلند و یعضی ها را آهسته می خوانیم ؟

 

یکی از فلسفه های عبادت ، اظهار خضوع و تسلیم در مقابل امر پروردگار و ایجاد روح عبودیت و بندگی در انسان است ؛چنان که امام سجاد(ع) می فرماید :(( الهی کفی بی عزاً ان اکون لک عبداً ؛ خدایا ! همین افتخارم بس که بنده تو هستم)). گاهی بعضی از دستورات ، برای آزمودن و تلقین روح تسلیم و بندگی است . فرمان خدا به حضرت ابراهیم (ع) برای قربانی کردن اسماعیل (ع) ، نمونه ای از آن است . در دستورهای عبادی و احکام الهی ، گاهی هدف تسلیم و پذیرش دستور و تمرین برای جلب رضایت خداوند و اطاعت محض از آفریدگار است و گاهی تمرین برای متابعت از سنت و روش پیامبر (ص) است . وقتی از امام (ع) سؤال کردند : چرا نماز مغرب و عشا بلند خوانده می شود ؟ امام (ع) فرمود : چون در وقت مغرب و عشا هوا تاریک است ؛ بنابراین قرائت را بلند می خوانند که اگر کسی از آن نزدیکی عبور کرد ، بداند  نماز جماعت برپا است و شرکت کند ؛ ولی در نماز ظهر و عصر چنین نیازی نیست .




فرامرز  مقنیان آذری
نوشته شده در   دوشنبه 15 آبان 1391  ساعت  09   توسط   فرامرز مقنیان آذری    تعداد بازدید  2876
ویرایش شده در دوشنبه 15 آبان 1391 ساعت 09 توسط فرامرز مقنیان آذری
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :